Mapa (klikalna)

Bronisław Geremek

Minister Spraw Zagranicznych RP

Trójkąt Weimarski

?Polacy, Niemcy i Francuzi są w sposób decydujący odpowiedzialni za sprawę powodzenia struktur sąsiedztwa europejskiego zdolnych przetrwać w przyszłości (1)

 

Współpraca trójstronna między Polską, Francją i Niemcami, która przyjęła nazwę współpracy weimarskiej, rozwija się od siedmiu lat i obejmuje różnorodne dziedziny. Są to przede wszystkim spotkania ministrów spraw zagranicznych, ale także i ministrów obrony oraz sprawiedliwości, współpraca Komisji Spraw Zagranicznych Parlamentów oraz konsultacje Ministerstw Spraw Zagranicznych na różnych szczeblach. Wkrótce zostanie podniesiona na najwyższy poziom - spotkań szefów państw.

Od pierwszego spotkania ministrów spraw zagranicznych Polski, Francji i Niemiec towarzyszy nam świadomość uczestniczenia w narodzinach nowej i oryginalnej formy współpracy między trzema wielkimi państwami europejskimi. Polska, Francja i Niemcy zajmują centralne miejsce w Europie na dawnym szlaku wojen, podbojów i siłą zmienianych granic. Geopolityczna siła pokojowej współpracy na tym obszarze ma kluczowe znaczenie dla budowania jedności Europy. Ze względu na specyfikę geograficzną, historyczną i polityczną polsko-francusko-niemieckie współdziałanie w ramach Trójkąta Weimarskiego ma szczególnie znaczącą wymowę. Jest przykładem współpracy między sąsiadami, którzy zdołali przezwyciężyć uprzedzenia i złe dziedzictwo historii.

Przez długi czas Francję i Niemcy dzieliły wojny, wrogość i głęboko zakorzeniona podejrzliwość. Dopiero po II wojnie światowej, dzięki odwadze i intuicji takich polityków jak gen. Ch. de Gaulle i kanclerz K. Adenauer udało się dokonać wielkiego zwrotu historycznego zbliżenia między Francuzami i Niemcami.

Dziś współpraca niemiecko-francuska jest dla innych państw przykładem ułożenia stosunków z sąsiadami. Nazywana jest motorem integracji europejskiej. Jest elementem gwarantującym pokój i bezpieczeństwo w Europie. Ma nowatorski i konstruktywny charakter, zwrócony ku przyszłości.

Dla suwerennej Polski, która od 1989 r. może samodzielnie kształtować własną politykę zagraniczną, współpraca Francji i Niemiec jest dobrą inspiracją. Zachęciła nas do zacieśniania stosunków dwustronnych z Francją i Niemcami. Konsolidacja naszych związków z Francją, po okresie dominacji sowieckiej, nie była trudna. Historyczne więzi między naszymi krajami są bardzo silne. Francja była pierwszym krajem, z którym suwerenna Rzeczpospolita podpisała, w kwietniu 1991, Traktat o Przyjaźni i Solidarności. Ułożenie po 1989 roku nowych stosunków między Polską i Niemcami przedstawiało większe trudności. Jednak dzięki dobrej woli społeczeństw i polityków przełamano dawne uprzedzenia. Stworzono polityczne i prawne podstawy współpracy, których uwieńczeniem była Umowa o dobrym sąsiedztwie i przyjacielskiej współpracy RP?RFN, podpisana w czerwcu 1991 roku.

Współpraca francusko-niemiecka była również dla Polski pewną inspiracją do budowy nowych stosunków z sąsiadami i rozwijania współdziałania wielostronnego w Europie Środkowej.

Polska pragnie dziś być włączona - powoli, stopniowo i pragmatycznie - w strefę współpracy francusko-niemieckiej. Pragniemy, aby ta strefa, która rozciąga się między Atlantykiem i Odrą, objęła również nasz kraj.

W trójstronnej współpracy Polski, Francji i Niemiec takie elementy jak wymiana myśli i koncepcji, spektakularne spotkania, perspektywy polityczne wraz z symboliką wynikającą z doświadczeń historycznych - ciągle jeszcze przeważają nad sferą praktycznych dokonań. Niemniej jednak współpraca Francji i Niemiec z państwem wywodzącym się z dawnego obszaru dominacji sowieckiej jest ostatecznym potwierdzeniem przezwyciężenia zimnowojennych podziałów w Europie. Współpraca ta kryje w sobie ponadto potencjał jednego z najważniejszych instrumentów realizacji priorytetów polskiej polityki zagranicznej, tzn. członkostwa w Unii Europejskiej i NATO, a także znaczącego zwornika przeszłej UE. W swym exposé sejmowym premier nowego rządu RP nazwał współpracę Trójkąta Weimarskiego "kręgosłupem" przyszłej, rozszerzonej Unii Europejskiej.

Pragniemy bowiem, aby współpraca weimarska zyskiwała na znaczeniu wraz z naszym wchodzeniem do UE. Traktujemy ją jako początek naszej drogi, której kolejnym etapem będzie uzyskanie członkostwa w UE. Chcielibyśmy, aby Trójkąt Weimarski wniósł własny wkład w konstruowanie poszerzonej Unii, potem zaś w jej dalszy, dynamiczny rozwój. W przyszłości, po wejściu Polski do UE współpraca trójstronna RP, RF i RFN, zachowując swój specyficzny charakter współdziałania trzech państw, stanie się czynnikiem wzmacniającym Unię Europejską od wewnątrz.

Poparcie Francji i Niemiec dla naszych aspiracji integracyjnych służy nie tylko niezbędnemu dziełu pojednania narodów europejskich. Chcielibyśmy, aby współpraca weimarska ułatwiająca Polsce osiągnięcie członkostwa w UE, ułatwiała również procesy integracyjne innych państw Europy Środkowej i Wschodniej.

Współpraca weimarska ma także swój wymiar kulturalny, ekonomiczny i obywatelski. Powstawanie nowych form kontaktów trójstronnych przyczynia się do lepszego wzajemnego poznania się społeczeństw trzech krajów. Zbliżenie społeczeństw, przede wszystkim w sferze kultury odgrywa istotną rolę w tworzeniu trwałych związków między państwami.

Stosunki międzynarodowe są w dużej mierze kształtowane przez stosunki między ludźmi. Od kontaktów osobistych, atmosfery rozmów i spotkań zależy powodzenie wielu projektów. Dobra wola i przyjazne zrozumienie towarzyszą od początku kontaktom weimarskim. W pierwszym spotkaniu w Weimarze w 1991 roku uczestniczyli K. Skubiszewski, H. D. Genscher i R. Dumas. W kolejnych latach uczestnicy tych spotkań zmieniali się. Zachowała się jednak szczególna atmosfera otwartości, szczerości i przyjaźni. Przekonałem się o tym osobiście w czasie niedawnego - mojego pierwszego - spotkania weimarskiego we Frankfurcie nad Odrą.

Doskonała atmosfera rozmów z H. Védrine i K. Kinklem pozwala z optymizmem patrzeć na przyszłość Trójkąta Weimarskiego i trójstronnej współpracy Polski, Francji i Niemiec.

(1) Wspólne oświadczenie ministrów spraw zagranicznych Francji, Polski i Niemiec, Weimar 29.08.1991.


HOMEStrona główna - CER Home Page NEXTNastępna strona - Next page

INTERNET CONSULTANT