Mapa (klikalna)

NATO w polityce bezpieczeństwa Polski

Rozdział III
Współpraca obronna z poszczególnymi państwami NATO

Współpraca obronna z poszczególnymi członkami Sojuszu jest ważnym elementem procesu osiągania przez Polskę wymogów członkostwa w NATO (rys. 3). Jej zaletą było to, że umożliwiła wykroczenie poza ofertę Sojuszu jako instytucji w czasie, gdy jeszcze nie zapadły konkretne decyzje co do rozszerzenia.


Stosunki takie, zawiązane i rozwijane ze wszystkimi państwami NATO opierają się na szerokich podstawach formalnoprawnych: z reguły są to dwustronne porozumienia o współpracy wojskowej zawierane przez ministerstwa obrony, deklaracje o współdziałaniu lub dodatkowe regulacje w poszczególnych dziedzinach sfery wojskowej. Współpraca ta koordynowana jest przez istniejące w Polsce ataszaty państw sojuszniczych. USA i Francja mają ponadto osobne misje łącznikowe.

Szczególnym praktycznym wyrazem współpracy bilateralnej Polski z państwami NATO są powstałe i powstające związki bliżniacze Wojska Polskiego i jednostek francuskich, niemieckich oraz luksemburskich.

Stany Zjednoczone

Współpraca wojskowa ze Stanami Zjednoczonymi ma dla Polski szczególne znaczenie. USA są dla naszego kraju partnerem strategicznym. Rozwój związków polityczno-wojskowych z nimi Polska traktuje jako ważny element integracji z NATO. Podstawę współpracy obronnej obu krajów tworzy cały szereg dokumentów, wśród nich zawarte 29.04.1991 r. "Porozumienie między Rządem RP a Rządem Stanów Zjednoczonych w zakresie warunków prawnych związanych z realizacją Międzynarodowego Programu Wojskowego". Istotne znaczenie miało powołanie dwóch grup roboczych o charakterze polityczno-wojskowym: Dwustronnej (BWG) oraz Międzyrządowej (IWG), koordynujących współpracę polskich i amerykańskich instytucji cywilnych i wojskowych.

Najistotniejszymi elementami dwu- i wielostronnej polsko-amerykańskiej współpracy wojskowej były:

USA wspierają tworzenie w Polsce, Czechach i na Węgrzech jednolitego cywilno-wojskowego systemu kontroli przestrzeni powietrznej, zapowiadającego przyszłe włączenie się tych państw do zintegrowanego systemu obrony powietrznej NATO.

W ramach programu pomocy szkoleniowej International Military Education and Training (IMET) oficerowie polscy szkoleni są na amerykańskich kursach specjalistycznych, zaś eksperci cywilni i wojskowi kształcą się i odbywają staże w ośrodkach naukowych USA.

Niemcy

Od początku lat dziewięćdziesiątych Polska nawiązała i dynamicznie rozwija współpracę obronną z Niemcami. Była ona ważnym elementem zbliżenia między dwoma państwami po zimnej wojnie. Reguluje je szereg porozumień zawartych przez ministerstwa obu państw, w tym przede wszystkim "Porozumienie pomiędzy MON RP a Federalnym Ministerstwem Obrony RFN o współpracy w dziedzinie wojskowej" z szeregiem protokołów dodatkowych (1993).

Najważniejszymi elementami tej współpracy były:

Niemcy są też ważnym i nieodzownym partnerem Polski w wojskowej współpracy trójstronnej z Francją (Trójkąt Weimarski) i Danią (Trójkąt Polsko-Niemiecko-Duński).

Francja

Francja była pierwszym krajem, z którym Polska nawiązała po 1989 roku współpracę obronną. Kontakty w tym zakresie zapoczątkowano w maju 1990 r. W 1992 roku oba kraje podpisały "Porozumienie między MON RP a MO RF w sprawie ustanowienia współpracy w dziedzinie obronności".

Wojskowe stosunki polsko-francuskie obejmują:

Od 1991 roku współpraca polsko-francuska rozwijana jest również w ramach mechanizmu trójstronnego współdziałania z Niemcami (Trójkąt Weimarski).

Zjednoczone Królestwo

Stosunki polsko-brytyjskie w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony reguluje zawarte 30.10.1995 r. "Porozumienie między ministerstwami obrony RP i ZK Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej o współpracy w dziedzinie wojskowej".

Współpraca polsko-brytyjska obejmuje m.in.:

Holandia

Współpracę reguluje polsko-holenderskie porozumienie międzyresortowe "O rozwoju współpracy w dziedzinie obronnej" (1993).

Do najważniejszych przedsięwzięć należą:

Dania

Współpracę, która w ostatnich latach rozwija się dynamicznie, reguluje "Porozumienie między Ministrem ON RP a Ministrem Obrony Królestwa Danii w sprawie rozwoju stosunków w dziedzinie współpracy i kontaktów wojskowych (1993).

Przedsięwzięcia:

Belgia

Współpracę reguluje "Porozumienie między Ministrem ON RP a Ministrem ON Królestwa Belgii w sprawie ustanowienia stosunków dwustronnych i współpracy wojskowej" (1993).

Przedsięwzięcia:

Włochy

Współpracę reguluje "Porozumienie między MON RP a MO Republiki Włoskiej o współpracy wojskowej" zawarte w 1996 r.

Przedsięwzięcia:

Hiszpania

Współpracę reguluje "Deklaracja intencji w sprawie wzajemnych kontaktów sił zbrojnych" (1990) oraz "Porozumienie o współpracy wojskowej pomiędzy MON RP a MON Królestwa Hiszpanii (1994).

Przedsięwzięcia:

W 1996 r. podpisano Statut Hiszpańsko-Polskiej Komisji Mieszanej, która ma ocenić dotychczasową współpracę i nakreślić jej dalsze perspektywy.

Portugalia

Współpracę reguluje "Porozumienie między MON RP a MON Republiki Portugalii o dwustronnej współpracy wojskowej" (1995). Pierwszy plan współpracy uzgodniono w marcu 1996 r. na inauguracyjnym posiedzeniu Polsko-Portugalskiej Komisji Mieszanej (podpisano też jej Statut).

Przedsięwzięcia:

Norwegia

Współpracę reguluje "Porozumienie między Ministerstwem Obrony Narodowej RP a Ministerstwem Obrony Królestwa Norwegii w sprawie kontaktów i współpracy w dziedzinie obronności" (1995). Wzajemne relacje na płaszczyżnie militarnej trwają od 1990 roku.

Przedsięwzięcia:

Kanada

Współpraca polsko-kanadyjska w dziedzinie wojskowej obejmuje szkolenia i konsultacje.

Grecja

Współpraca koncentruje się na regularnych konsultacjach kierownictw MON i SG, poszerza się także współpraca szkoleniowa.

Turcja

Obok spotkań ministrów obrony i Szefa Sztabu Generalnego trwa współpraca w zakresie szkolenia w dziedzinie logistyki oraz przygotowań obserwatorów do udziału w operacjach pokojowych.

Współpraca trójstronna

Polska–Niemcy–Dania

Trójstronną formułę współpracy Polski, Danii i RFN zainicjowała w 1994 r. strona duńska. Jej podstawę prawną stanowi porozumienie podpisane 18.08.1995 r.

Założeniem współpracy trójstronnej Danii Polski i Niemiec było stworzenie forum pomagającego Polsce w przygotowaniach się do wejścia do atlantyckich struktur politycznych i bezpieczeństwa.

Temu zadaniu podporządkowana jest intensywna współpraca sztabów i jednostek sił zbrojnych — głównie 12. Dywizji Zmechanizowanej WP, Duńskiej Dywizji Zmechanizowanej i 14. Dywizji Grenadierów Pancernych RFN. Postęp w interoperacyjności, jaki dzięki temu uczyniła 12. DZ, czyni ją jedną z najlepiej przygotowanych do współpracy z Sojuszem jednostek WP.

Ostateczną decyzję o powołaniu do roku 1999 korpusu polsko- -niemiecko-duńskiego, podjęto na trójstronnym spotkaniu ministrów obrony w sierpniu 1997 roku. Dowództwo korpusu złożonego z trzech dywizji po ok. 10 tys. żołnierzy będzie prawdopodobnie w Szczecinie. Osiągnięcie przez nową jednostkę gotowości bojowej planowane jest na kwiecień 1999 r. Podpisany został również dokument o kompetencjach grupy roboczej ds. organizacji jednostki. Koncepcja struktury polsko-niemiecko-duńskiego korpusu ma być gotowa do końca marca 1998 r. Wówczas nastąpi podpisanie porozumienia o jego formalnym utworzeniu.

Ważnym elementem współpracy w ramach trójkąta polsko-niemiecko-duńskiego staje się również jego otwarcie na państwa trzecie, zwłaszcza w basenie Morza Bałtyckiego. Już w maju 1997 roku na część obrad ministrów obrony trójki zaproszeni zostali ich partnerzy z Litwy, Łotwy i Estonii, celem omówienia możliwych form przyszłej współpracy.

W przyszłości trójkąt polsko-niemiecko-duński może z powodzeniem odgrywać coraz większą rolę w umocnieniu bezpieczeństwa w regionie Bałtyku.

Podczas spotkania ministrów obrony w Skagen (maj 1997) postanowiono realizować współpracę na coraz niższych szczeblach dowodzenia, dowódcom zaś pozostawiono swobodę w wyborze i realizacji wspólnych przedsięwzięć w ramach przyznanych limitów finansowych i zgodnie z ramowym planem trójstronnej kooperacji.

Polska–Niemcy–Francja (Trójkąt Weimarski)

Trójstronna współpraca Polski, Francji i Niemiec została zainicjowana podczas nieformalnego spotkania w Weimarze w 1991 r. Formuła politycznej i polityczno-wojskowej współpracy trójstronnej z Francją i Niemcami jest cenna dla Polski, gdyż stanowi jeden z ważnych instrumentów realizacji priorytetów polskiej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa. Spotkanie ministrów obrony trzech państw, w Paryżu w 1994 roku było jednym z najistotniejszych wydarzeń, tworzących podwaliny nowej formuły trójstronnej współpracy polityczno-wojskowej i obronnej Podczas ostatniego spotkania w lutym 1997 r., ministrowie obrony podpisali wspólną "Inicjatywę dotyczącą intensyfikacji trójstronnej współpracy polityczno-wojskowej i wojskowej". Stworzyła ona instytucjonalne fundamenty współpracy poprzez powołanie Wspólnej Wojskowej Grupy Koordynacyjnej, czuwającej nad przygotowaniem i realizacją planu kooperacji trzech państw. Współpraca w ramach Trójkąta Weimarskiego obejmowała również kontakty na szczeblu ekspertów oraz wspólne ćwiczenia i wymianę obserwatorów. Trójkąt Weimarski funkcjonuje również na forum OBWE. W Wiedniu delegacje trzech państw, na szczeblu szefów misji lub ich zastępców, prowadzą robocze konsultacje m.in. na temat umocnienia roli Centrum Zapobiegania Konfliktom OBWE.


HOMEStrona główna - CER Home Page NEXTNastępna strona - Next page

INTERNET CONSULTANT