Mapa (klikalna)

NATO w polityce bezpieczeństwa Polski

Rozdział VI
Koszty integracji

Gotowość Polski do ponoszenia kosztów członkostwa w Sojuszu

Polska jest w pełni świadoma, że wstąpienie do NATO niesie ze sobą istotne implikacje finansowe i jest w pełni gotowa je ponosić. Zobowiązania w tej kwestii zostały złożone w imieniu rządu w trakcie rozmów akcesyjnych. Świadomość znaczenia wiarygodnej polityki w tym obszarze ma również parlament, który w rezolucji z 1 sierpnia 1997 roku dał rządowi jasny mandat do zapewnienia Sojuszu i jego państw członkowskich o zdolności Polski do ponoszenia koniecznych kosztów związanych z integracji ze strukturami NATO.

Bezpośrednio po włączeniu do Sojuszu Polska będzie uczestniczyć we wspólnie finansowanych przedsięwzięciach NATO, które — poza znaczeniem praktycznym — odgrywają również istotną rolę w umacnianiu spoistości Sojuszu i zasady wielonarodowości oraz w zapobieganiu renacjonalizacji polityk obronnych. Polska uzgodniła już z NATO wstępną wysokość swojej składki do wspólnych budżetów Sojuszu.

Równocześnie Polska będzie musiała zapewnić adekwatne środki budżetowe na pokrycie wydatków związanych z konieczną adaptacją swojego systemu obronnego, w tym zwłaszcza sił zbrojnych do sprawnego funkcjonowania w ramach NATO. Przyjęte i opracowywane plany rozwoju armii i plany budżetowe gwarantują, że proces ten będzie sukcesywnie postępował, a przyjęcie Polski umocni Sojusz także militarnie i zwiększy jego możliwości do wypełniania tak podstawowej funkcji kolektywnej obrony, jak i realizacji nowych misji.

Korzyści i koszty rozszerzenia NATO

Rozszerzenie NATO jest jednym z kluczowych elementów procesu tworzenia nowej struktury bezpieczeństwa europejskiego, w której wszystkie kraje kontynentu będą miały zwiększone możliwości wszechstronnej współpracy i integracji. Problem kosztów rozszerzenia musi więc być widziany w perspektywie korzyści, które proces ten przyniesie. W wymiarze strategicznym i politycznym należą do nich na przykład takie wartości, jak utrwalenie stabilności i demokracji w Europie Środkowej i Wschodniej, utrwalenie więzi transatlantyckiej, zwiększenie odpowiedzialności Europejczyków za bezpieczeństwo na kontynencie.

Rozszerzenie NATO mieć będzie jednak także istotne implikacje ekonomiczne. Od samego początku, zgodnie z Traktatem Waszyngtońskim, celem NATO, obok zapewniania stabilności, było dążenie do umacniania dobrobytu na obszarze północnoatlantyckim. Przyjęcie Polski i innych nowych członków zwiększy możliwości wspólnoty atlantyckiej w tym zakresie. Szybko rozwijające się kraje Europy Środkowej ze swoim liczącym się potencjałem ekonomicznym już dzisiaj są ważnym partnerem dla reszty strefy euroatlantyckiej, w tym aktualnych członków Sojuszu. Wejście do NATO Polski i innych nowych członków, wraz z perspektywą ich szybkiej akcesji do Unii Europejskiej, zwiększy możliwości wymiany handlowej, wszechstronnej współpracy gospodarczej, przepływu kapitału i technologii.

Polska wniesie również do Sojuszu istotny potencjał militarny, a w związku z potrzebą jego modernizacji będzie atrakcyjnym partnerem, jeśli chodzi o kooperację przemysłów obronnych oraz zakupy uzbrojenia i techniki wojskowej.

W tym szerokim kontekście koszty rozszerzenia Sojuszu wydają się, w odczuciu Polski, stosunkowo niewielkie w zestawieniu z korzyściami, które proces ten przyniesie. W grudniu 1997 roku, po dokonaniu szczegółowych analiz, NATO określiło konieczne wydatki ze wspólnych budżetów na około 1,5 miliarda USD w skali najbliższych dziesięciu lat. Polska podziela te szacunki, wychodząc z tego samego, co "szesnastka" założenia, że w aktualnej i przewidywanej sytuacji strategicznej w Europie suma ta jest wystarczająca.

Wstępne szacunki bezpośrednich i pośrednich kosztów integracji Polski z NATO

Dla dokonania realnej oceny kosztów związanych z integracją z NATO konieczne jest oddzielenie kosztów bezpośrednich od kosztów pośrednich tego procesu. Różnego typu zawyżone szacunki kosztów rozszerzenia publikowane w ostatnich latach przez zachodnie instytuty badawcze brały się najczęściej z łącznego potraktowania obydwu tych kategorii.

W podejściu przyjętym przez polskie Ministerstwo Obrony za koszty bezpośrednie uznano: