Wszystko jest wojną

Rosyjska kultura strategiczna

Marek Budzisz

ZonaZero, Warszawa 2021, str. 455

(…) Na rosyjską kulturę strategiczną nie mniejszy wpływ – napisał autor na wstępie książki – co poglądy na temat znaczenia i funkcjonalności politycznej sił zbrojnych mają dominujące wśród tamtejszej elity przekonania dotyczące systemu politycznego, władzy ( ang. power), jej natury i legitymizacji, a także natury porządku międzynarodowego czy szerzej polityki zagranicznej państw i suwerenności. Na to nakłada się szczególnego rodzaju kultura pamięci instytucjonalnej, umożliwiająca reprodukowanie historycznie zakorzenionych wzorów rozpoznawania i reagowania na rysujące się zagrożenia. W efekcie mamy do czynienia z historycznie uformowanym węzłem, rodzajem światopoglądu, w którym obok siebie występują, wzajemnie na siebie wpływając, obszary związane ze sferą wojskową, polityka zagraniczną oraz dominującą ideologia państwowa. Taki amalgamat, określany nieraz w anglosaskiej politologii mianem „wielkiej strategii” państwowej, determinuje zachowanie państw, w tym wypadku Federacji Rosyjskiej, na arenie międzynarodowej, zarówno biorąc pod uwagę procesy o krótkotrwałym charakterze, jak i dłuższe wykraczające poza horyzont dziesięcioleci trendy. Z tego też względu, chcąc zrozumieć wewnętrzną motywacje, jaką kieruje się Federacja Rosyjska w swej polityce międzynarodowej, należy poddać analizę jej kulturę strategiczną tworzącą ramy, swoisty kościec kluczowych decyzji podejmowanych w obszarze bezpieczeństwa czy polityki zagranicznej przez elity kraju.

Amerykański badacz, dostrzegł już w 2006 roku zwiastuny odradzania się tradycyjnej, militarystycznej i ekspansjonistycznej rosyjskiej kultury strategicznej, choć jednocześnie nie był przekonany o nieuchronności tego procesu. Po 12 latach od tego momentu jesteśmy bogatsi o doświadczenia wojny Rosji z Gruzją, aneksji Krymu, i konfliktu na wschodzie Ukrainy, a także „ skoku” Federacji Rosyjskiej do Syrii. Wydaje się zatem, że proces odradzania się rosyjskiej kultury strategicznej w jej tradycyjnym, militarystycznym i ekspansjonistycznym wymiarze już się dokonał. Tym istotniejszy wydaje się opis fenomenu, którym jest rosyjska kultura strategiczna, jej źródeł, uwarunkowań instytucjonalnych i społecznych, ograniczeń, przejawów i możliwych kierunków ewolucji.

Temu poświęcony będzie niniejszy zbiór studiów.

Artykuł dodano w następujących kategoriach: Książki.